Het
mag dan al koud zijn, toch was er vuur in “The Pawn Shop”
in Miami. Door de lucht knalde een wervelwind van ritmes, rapper
“Residente” stuurde deze samen met de rat-a-tat-tat,
puns en woorden door de mike, te snel om te verstaan. Achter
het keyboards, een behaarde man, verder 3 percussionisten, een
bass gitaar, een saxofoon en een leuk uitziende zangeres die
de melodieën bracht. Calle 13 valt onder Reggaeton maar
deze “hot” groep uit Puerto Rico brengt de meest
radicale reggaeton tot nu toe.
Calle 13, ofwel de stiefbroers, rapper/tekstschrijver/frontman
Rene “Residente” Perez en composer/bandleider Eduardo
“Visitante” Martinez, verleggen de grens van reggaeton
met nieuwe invloeden en nieuwe ideeën. Ze zijn anders dan
de rest volgens Raymond Delgado, reggaeton producer tijdens
het optreden van Calle 13 in “The Pawn Shop”. De
meeste reggaeton nummers hebben dezelfde beat en stijl maar
zij zijn een artistieke evolutie. Ofwel is het een revolutie,
het is een fusie van reggaeton, funk, Hip-Hop, reggae, salsa,
jazz, Braziliaans en zoveel meer. De teksten zitten vol grappen,
woordspelingen, politiek en seks. Calle 13 is kortom anders.
Ze passen zelfs niet in het cliché van de barrio zangers,
ze zijn blank, hebben een kunst opleiding en passen in de middenklas.
Ze starten Calle 13 ook niet om er beroemd mee te worden, ze
hadden enkel iets te vertellen en deden dat via reggaeton, omdat
de beste manier leek om de boodschap naar de mensen over te
brengen.
In plaats van gouden kettingen, diamanten medailles, hebben
ze tatoeages, tekeningen van Urban primivitist Jean-Michel Basquiat,
Matisse en Puertoricaans artiest Rabindranat Diaz. Op de ander
arm een tekening van zijn moeder en de namen van zijn “siblings”.
Ik hou van enkele dingen aan reggaeton, zo hou ik ervan dat
het van Puerto Rico komt maar de teksten stonden me niet aan.
Sommige zijn OK maar het merendeel is als een lege doos. Het
enige is dat het de taal van de straat is en die wordt door
iedereen aanvaardt. De straat taal van Calle 13 slaat goed aan
in Puerto Rico en hun debuut album gereleased in November heeft
inmiddels 100.000 exemplaren verkocht. Ze hadden ook 2 hits:
se vale to-to (It's worth everything) een ode aan een vrouwen
lichaam en atrevete te, te! (I dare you) een goede raad aan
dames om nooit hun roots te verwaarlozen.
Jose Tillan, vice president van MTV Latin Amerika vergelijkt
Calle 13 met Public Enemy, Calle 13 heeft veel diepte en is
veel meer dan 1 nummer, ze zijn meer een concept. De naam Calle
13 is ver van de achterbuurten waar de andere reggaeton artiesten
leefden, het is een echte straat en een echte buurt. Visitante,
wiens vader Residente’s stiefvader is, bezoekte regelmatig
de familie van zijn stiefbroer in de “13th street”
in El Conquistador een San Juan voorstad.
Beide rapero’s zijn 27. Residente studeerde kunst in Puerto
Rico en Georgia en creëerde teksten, gedichten en video’s.
Visitante studeerde aan het muziek conservatorium in Puerto
Rico en speelde in een Afro-Caribbean fusie groepje. Ze ontwierpen
hun eigen album en verzorgden hun eigen video’s. De middenklasse
in Puerto Rico is zo ziek als de lage klasse, de mensen leven
om te werken. Het was moeilijk om aanvaard te worden door de
andere reggaeton artiesten, omdat we “anders” waren,
zonder bling bling, gouden tanden, enz. Maar van zodra ze begonnen
te luisteren naar onze muziek beviel het hun. We spreken zoals
de rest, we gebruiken de zelfde “slang” maar we
hebben andere ideeën.
We hebben niet zo’n gangster uitstraling of een van de
ghetto ego, we zijn echt. Sommige artiesten rappen enkel over
het doodden van anderen, soms is het waar maar soms is het enkel
omdat ze de grootste m - - - - - f - - - - - - van de wereld
willen zijn. Calle 13 brengt enkel Spaanse nummers, soms wat
donker met wat humor, met monologen of verzonnen karakters,
woordspelingen, Puerto Rico Slang, politieke uitspraken en veel
cultuur. In Pi-di-di-di mokte ze op Hip-Hop producer Diddy,
die vorig jaar een Latin Label startte, zonder iets van Latin
of de cultuur af te weten.
Ze brengen ook seks in hun teksten maar dan op een speelse manier
en met wat sarcasme, in plaats van vulgair en brutaal. ''Let
me suck on your bellybutton -- l'll have you talking Chinese,''
zingt hij in se vale to-to. Visitante’s muziek bezit iets
van funk tot cumbia, maar met een mening en humor in de melodie
en het ritme. Ze hebben ook enkele politieke nummer zoals “Dear
FBI” een nummer waarin ze de draak stelen met het Agency
omdat ze achter de controversiële moord van Puertoricaans
vrijheidstrijder Filiberto Ojeda Rios. Een andere statement
is “Balas Locas (Crazy Bullets)” een Puertoricaanse
gewoonte om met oud en nieuw met wapens in de lucht te vuren.
De opvattingen geven ze ook aandacht buiten de muziek.
Normaal
was Calle 13 een klein website project, tot ze enkele nummer
naar White Lion brachten. Het invloedrijke onafhankelijke label
dat Tego Calderon lanceerde. White Lion President Elias Leon
belde Resident enkele uren later en vroeg “Waar komen
jullie vandaan?” Hij zag een kans een evolutie in de reggaeton
te brengen na Tego Calderon. Wat het succes buiten Puerto Rico
zal zijn is nog af te wachten omdat hun teksten meestal over
thema’s van hun leven, land komen. Het succes is in ieder
geval ook een verassing voor het duo, het speelt geen rol hoe
groot de menigte is zolang de mensen maar goed luisteren naar
onze teksten, ik breng enkel onze ideeën, natuurlijk is
het dan belangrijk dat de mensen ons ook verstaan.
door
JORDAN LEVIN
jlevin@MiamiHerald.com
